Hướng dẫn sàng lọc và nhận biết tăng động giảm chú ý ở trẻ
Nội dung bài viết
Cha mẹ cần biết sớm để không bỏ lỡ “thời điểm vàng” can thiệp
Trong quá trình làm việc với hàng trăm trẻ tại AutismBS, chúng tôi nhận thấy một thực tế đáng lo ngại:
Rất nhiều trẻ có dấu hiệu rối loạn tăng động giảm chú ý nhưng không được phát hiện sớm.
Phụ huynh thường nghĩ rằng:
“Con chỉ hiếu động thôi”
“Lớn lên sẽ tự hết”
Tuy nhiên, nếu không được sàng lọc và can thiệp đúng cách, tình trạng này có thể ảnh hưởng lâu dài đến học tập, hành vi và khả năng hòa nhập xã hội của trẻ.

Rối loạn tăng động giảm chú ý là gì?
Rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) là một rối loạn phát triển thần kinh, đặc trưng bởi 3 nhóm biểu hiện chính:
- Giảm chú ý
- Tăng động
- Bốc đồng
Trẻ ADHD không phải “hư” hay “bướng”, mà là não bộ xử lý thông tin khác biệt, khiến trẻ gặp khó khăn trong việc kiểm soát hành vi.
Vì sao cần sàng lọc sớm?
Việc sàng lọc sớm giúp:
- Phát hiện đúng vấn đề của trẻ
- Tránh nhầm lẫn với “hiếu động bình thường”
- Can thiệp đúng hướng ngay từ đầu
- Tận dụng “thời điểm vàng” phát triển
⚠️ Ngược lại, nếu phát hiện muộn:
- Trẻ dễ bị la mắng, hiểu sai
- Giảm tự tin
- Khó hòa nhập học đường
Dấu hiệu nhận biết tăng động giảm chú ý theo từng nhóm
Nhóm 1: Giảm chú ý
- Dễ mất tập trung khi học hoặc chơi
- Không hoàn thành nhiệm vụ
- Hay quên, hay làm mất đồ
- Không chú ý khi được gọi tên
Nhóm 2: Tăng động
-
Không ngồi yên
- Chạy nhảy liên tục, leo trèo nhiều
- Nói nhiều, khó kiểm soát
Nhóm 3: Bốc đồng
- Ngắt lời người khác
- Không chờ đến lượt
- Hành động không suy nghĩ
👉 Nếu trẻ có biểu hiện kéo dài trên 6 tháng và xuất hiện ở nhiều môi trường (nhà, trường…), cha mẹ nên đưa trẻ đến trung tâm can thiệp uy tín để được đánh giá chuyên sâu.
Hướng dẫn sàng lọc ADHD tại nhà (cơ bản)
Cha mẹ có thể bước đầu sàng lọc bằng cách:
✔ Quan sát hành vi hàng ngày
- Trẻ có tập trung được 5–10 phút không?
- Có thường xuyên bị phân tâm không?
✔ So sánh với trẻ cùng độ tuổi
- Mức độ hiếu động có vượt trội rõ rệt?
- Khả năng kiểm soát hành vi có kém hơn
✔ Theo dõi trong nhiều môi trường
- Ở nhà và ở lớp có giống nhau không?
- Có bị giáo viên phản ánh không?
✔ Ghi chép lại hành vi
- Thời điểm xảy ra
- Tần suất
- Hoàn cảnh
👉 Đây là dữ liệu quan trọng giúp chuyên gia đánh giá chính xác hơn.
Sai lầm phổ biến của phụ huynh
❌ Chờ đợi “lớn sẽ tự hết”
❌ So sánh với trẻ khác
❌ La mắng, phạt trẻ
❌ Tự can thiệp theo kinh nghiệm truyền miệng
👉 Những sai lầm này không những không cải thiện mà còn khiến tình trạng nặng hơn.
Can thiệp ADHD – Không chỉ là “kiểm soát hành vi”
Tại AutismBS, chúng tôi nhấn mạnh:
👉 Can thiệp hiệu quả không chỉ dừng ở việc “giảm tăng động”
Mà cần tập trung vào:
✔ Phát triển khả năng chú ý
✔ Xây dựng kỹ năng tự kiểm soát
✔ Tăng cường giao tiếp và tương tác
✔ Hỗ trợ cảm xúc – xã hội
AutismBS – Trung tâm can thiệp uy tín cho trẻ ADHD
Điểm khác biệt của AutismBS không nằm ở việc “dạy trẻ ngoan hơn”
👉 Mà là giúp trẻ hiểu – kiểm soát – phát triển bền vững
✔ Đánh giá chuyên sâu – cá nhân hóa
Mỗi trẻ đều được:
- Đánh giá chi tiết
- Xây dựng lộ trình riêng
- Theo dõi tiến bộ liên tục
✔ Ứng dụng ABA linh hoạt – hiện đại
Không rập khuôn, không ép buộc
👉 Tập trung vào:
- Hành vi thực tế
- Tương tác tự nhiên
- Động lực nội tại
✔ Can thiệp toàn diện
Không chỉ hành vi mà còn:
- Ngôn ngữ
- Giao tiếp
- Kỹ năng xã hội
✔ Đồng hành cùng phụ huynh
- Hướng dẫn thực hành tại nhà
- Xây dựng môi trường nhất quán
- Tăng hiệu quả can thiệp
Khi nào cần đưa trẻ đi đánh giá?
Cha mẹ nên đưa trẻ đến trung tâm can thiệp uy tín khi:
- Trẻ quá hiếu động so với độ tuổi
- Khó tập trung kéo dài
- Ảnh hưởng đến học tập và sinh hoạt
- Có dấu hiệu bốc đồng rõ rệt
👉 Đừng chờ đến khi trẻ gặp khó khăn ở trường mới bắt đầu can thiệp.
Kết luận
Rối loạn tăng động giảm chú ý không đáng sợ – nếu được phát hiện và can thiệp đúng cách.
Điều quan trọng nhất cha mẹ cần làm:
✔ Quan sát sớm
✔ Hiểu đúng
✔ Hành động kịp thời
Tham khảo thêm: 7 Trò Chơi Giúp Trẻ Tăng Động Giảm Chú Ý (ADHD) Cải Thiện Khả Năng Tập Trung Hiệu Quả
Nếu cha mẹ đang tìm một tài liệu thực hành dễ áp dụng tại nhà, bộ sách “10 Tuần Cùng Con Bứt Phá Ngôn Ngữ” sẽ là người bạn đồng hành phù hợp. Cha mẹ có thể tham khảo các link báo dưới đây:
- Báo phụ nữ Việt Nam: Cha mẹ - nhà trị liệu đầu tiên và quan trọng nhất của trẻ tự kỷ
- Báo lao động trẻ: Cẩm nang giúp cha mẹ trở thành nhà trị liệu đầu tiên của trẻ tự kỷ
- Báo giáo dục và thời đại: Lộ trình đồng hành với trẻ tự kỷ chậm nói tại nhà
